Beste Ad van Liempt,


Je lofzang op de politieke kwaliteiten van de in november 1963 vermoorde John F. Kennedy laat me maar niet los. In de Volkskrant van 22 november 2003 beschrijf je een bezoek aan het Kennedy Museum in Boston, Massachusetts – want zo wordt de naam van de Amerikaanse staat gewoonlijk gespeld en niet, zoals jij schrijft, ‘Massachussets’. Je bent er toch wel echt geweest?

Je baseert je bewondering voor Kennedy op drie uur archiefbeelden die je "door een gelukkig toeval laatst mocht doorkijken", en op de informatie die je voorgeschoteld kreeg in dat museum. Klaarblijkelijk besef je niet dat het Kennedy Museum de facto een propagandakanaal van de Democraten is, de welluidende mission statement op de website - vol vrome verwijzingen naar de mensenrechten - ten spijt. Heb je de cv’s van de twee leidinggevenden van het Kennedy Museum bekeken? Deborah Leff was onder meer director of Public Affairs at the Federal Trade Commission: een voorlichter dus, in dienst van de overheid. Leff was overigens ook een tijdlang journalist, onder meer senior producer voor ABC News Nightline. Maar dat zal je wel geen opmerkelijk feitje vinden. Ook de loopbaan van John Shattuck had je aan het denken moeten zetten. Hij was nominated by President Clinton and confirmed by the U.S. Senate as Assistant Secretary of State for Democracy.

Begrijp je wat ik bedoel Ad? Is het mogelijk dat een museum gewijd aan de nagedachtenis van een Democratische president, geleid door twee overtuigde Democraten, misschien niet helemaal objectief is? Is het ooit in je opgekomen dat je beeld van Kennedy misvormd is, omdat je je hebt laten betoveren door strak geregisseerde tv-beelden? Hoe kan je in godsnaam een politicus uitsluitend beoordelen op de manier waarop hij overkomt op televisie? Het gaat in eerste instantie toch om zijn beleid, en niet om zijn propagandakwaliteiten? Je analyse, kortom, is zo dun en doorzichtig als de laag make-up op Kennedy’s gezicht tijdens zijn beroemde televisiedebat met Nixon. Moeten we Jezus uitsluitend bewonderen om zijn redenaarskunst? Multatuli slechts omdat hij een begaafde stilist was? Of moeten we bestuderen wat ze zeiden en deden, en vervolgens tot een doordacht oordeel komen?

Je schrijft over Kennedy: "Het inzetten van vrouw en kind in de strijd tegen de Republikeinen kost Kennedy zo te zien geen enkele moeite. Geen haartje zit verkeerd, elke glimlach is raak, een explosie van jong geluk." Ik vraag me af of je weet dat Kennedy’s gezondheid ronduit slecht was. Hij had ernstige rugklachten en slikte regelmatig pijnstillers. Of is Kennedy in jouw ogen juist een groots politicus omdat hij zijn kwalen wist te verbergen voor het grote publiek? En natuurlijk voor journalisten als jijzelf?

Je stukje is als volgt samen te vatten: "Ik keek naar een paar uur propagandamateriaal van Kennedy en trapte erin." Je laatste zin luidt: "Wat een onmetelijke ramp dat die man is doodgeschoten. En wat heeft ons tijdsgewricht een wanhopige behoefte aan die vitaliteit en dat leiderschap. Daar en hier." Geen woord over Kennedy’s beleid, geen woord over de stortvloed aan belastende feiten die de laatste veertig jaar naar boven zijn gekomen over de Kennedy’s en JFK in het bijzonder. Dat jouw lofzang geplaatst wordt in een ‘kwaliteitskrant’ zegt iets over het gebrek aan kritische zin die Nederlandse journalisten regelmatig aan de dag leggen ten aanzien van westerse politici. In het bijzonder zegt het iets over het hardnekkige Amerika-vooroordeel waaraan ook de Nederlandse pers in ernstige mate lijdt.

Beste Ad, ter overweging een paar veelzeggende feiten over Kennedy, volgens jou de "darling van de journalisten". Neem ze in overweging: misschien zie je je zelfs genoodzaakt je oordeel bij te stellen.

Kennedy voerde de betrokkenheid van de VS in Vietnam op; hij stak geen vinger uit om zijn Vietnamese bondgenoot, de dictator Diem, te waarschuwen dat hij op het punt stond te worden vermoord; hij was medeplichtig aan poging tot moord op een buitenlands staatshoofd (Castro) en aan militaire agressie tegen Cuba; hij pleegde verkiezingsfraude en overdreef bewust de militaire capaciteiten van de Sovjet Unie om de stemmen te winnen van naďevelingen zoals jij. Genoeg?


Met vriendelijke groet,


Tabe Bergman






Terug