Bolkestein schudt hand Saddam, Nederland toch betrokken bij de oorlog

Tweemaal hulde aan Argos

Nederlandse media laten het volledig afweten.

Iedere vrijdag laat het VPRO-radioprogramma Argos zien, of beter gezegd horen, dat serieuze onderzoeksjournalistiek ook in Nederland mogelijk is. De grote en kleine onthullingen worden menigmaal door andere media opgepikt en verder uitgewerkt. Al gebeurt het maar al te vaak dat de gevonden informatie zo elite-onvriendelijk is dat de rest van de Nederlandse media er toch maar liever het zwijgen toe doen. Onlangs waren daarvan in Argos weer twee voorbeelden: Het verhaal van Bolkestein op bezoek in Bagdad in 1983 en de week daarvoor over de van overheidswegen ontkende militaire betrokkenheid van Nederland bij de aanval op Irak. Beide verhalen zouden voorpaginanieuws moeten zijn en zeker ook moeten leiden tot vette oer-Hollandse discussies over goed en fout. Niets van dat alles.

door Martin Hulsing

Het is misschien niet meer dan een historische curiositeit, maar het bezoek van Bolkestein aan Saddam Hoessein is toch het vermelden waard. Nog een week voor de uitzending van Argos had Netwerk zich van zijn dapperste kant laten zien door uitgebreid aandacht te besteden aan het bezoek van Rumsfeld aan "die afschuwelijke dictator" Saddam Hoessein. In de uitzending van 4 april onthulde Argos dat twee maanden voor het bezoek van Rumsfeld in 1983 onze eigenste Frits Bolkestein aan het hoofd van een handelsmissie Saddam de hand heeft geschud. Mensenrechten en rechtvaardigheid zijn natuurlijk ontzettend belangrijk, maar de pijp van het Nederlandse bedrijfsleven moet ook roken. Daarom toog onze Frits naar Bagdad om vriendelijke woorden te wisselen met Saddam en om handelsverdragen af te sluiten. Ook het verzoek van Saddam voor "technische bijstand" werd gehonoreerd. Voor hen die meer willen weten over deze "technische bijstand", zie www.stopwapenhandel.org. Door de steun van al dit soort Westerse humanisten (overigens gebroederlijk met de kameraden uit de Sovjet-Unie) kon Saddam flink zijn gang gaan. Dat begreep hij zelf ook wel, wie zou hem kunnen tegenhouden? Niemand dus. Behalve de grote baas in Washington zelf. Op 2 augustus 1990, toen het Iraakse leger Koeweit binnentrok, beging Saddam de belangrijkste schending van de mensenrechten ooit, namelijk het bedreigen van de grootste olievoorraden in de wereld. Maar goed, dat is nu allemaal geschiedenis en wie zou Bolkestein en de zijnen nu nog iets kwalijk kunnen nemen?

"Nederlandse regering maakt geesten rijp voor deelname aan oorlog"

Een week daarvoor, in hun uitzending van 28 maart, werd het door de Nederlandse regering uitgebrachte verhaal over de ‘niet-militaire politieke steun’ van de Amerikaanse aanval op Irak volledig door Argos onderuitgehaald. Nederland is zeker militair betrokken. De eerste hint kwam al in november vorig jaar toen minister De Hoop Scheffer zich maar al te bereidwillig opstelde toen de VS hun plannen om Irak aan te vallen ontvouwden aan de wereld. Jaap de H.S. zag het wel zitten. Volgens defensiedeskundige Rob de Wijk van Clingendael was de bedoeling hiervan om "de geesten rijp te maken" voor deelname aan oorlog. De tweede hint was natuurlijk de befaamde persconferentie in Katar. De hoogste Amerikaanse commandant, Tommy Franks, gaf zijn eerste life-uitgezonden persconferentie over de aanval op Irak. Naast de andere vertegenwoordigers van de ´Coalition of the Willing´, Engeland, Australië en Denemarken stond de Nederlandse luitenant-kolonel Jan Blom. Het zou om een "vergissing" gaan, maar demissionair minister Kamp gaf toe dat zijn ministerie er zelf toestemming voor had gegeven. Nog een poging om "de geesten rijp te maken"? Klaarblijkelijk, en met niet met al te veel succes. Dus moest er een uitweg worden gevonden: de niet-militaire politieke steun. Dit verhaal werd geslikt als zoete koek door de media.

Argos zet de zaken op een rijtje. Het verhaal over de defensieve militaire steun is niet veel meer dan een goedkope propaganda-exercitie, die niemand serieus zou moeten nemen. Volgens voorzitter Ton Heerts van de grootste Nederlandse militaire vakbond AFMP is het zelfs onmogelijk om een scheiding te maken tussen de oorlog in Afghanistan en de oorlog tegen Irak. Alles valt namelijk onder het Central Command in Katar. In de Tweede Kamer speelt zich een flauwe discussie af over het fenomeen 'oorlogsvoorbereiding' of 'plánning van de oorlog'. Achter de schermen krijgt de regering het verzoek om de Amerikanen militair te ondersteunen, hoogstwaarschijnlijk met onderzeeërs, korvetten, luchttransport-capaciteiten en Special Forces.

"Nederlandse piloten betrokken bij planning, voorbereiding en targetting"

Argos komt met bronnen uit de luchtmacht die verslag doen van een geheime Nederlandse operatie: verkenningsvluchten van F16-piloten boven Irak in de periode eind oktober/begin november 2002. "Dat was echt geheim. Dat mag nooit uitkomen". Twee Nederlandse F16-piloten maken echter een noodlanding en op een website wordt daarvan verslag gedaan. Deze pagina wordt later aangepast: "Er kwam hier afgelopen week een fax binnen vanuit het Haagse. Hierin stond dat er een aantal dingen op mijn site stonden die ze er liever niet op wilden hebben." In de "gecorrigeerde versie" zijn "een paar kleine verbeteringen" aangebracht. Door het ministerie van Defensie wordt alles uiteraard met kracht ontkend. Of er nu nog Nederlandse piloten meedraaien is niet bekend, maar zeker is dat ze betrokken waren bij "de planning, de voorbereiding en de targetting".

Op 21 november 2002 doet Roel Geeraedts van het RTL-tvnieuws verslag vanaf een Walrus-onderzeeër van de Nederlandse marine, op speciale missie in de Golf. Dit gebeurt op gezag van staatssecretaris van Defensie Cees van der Knaap, ongetwijfeld met de bedoeling "om de geesten rijp" te maken. Het ging om het verzamelen van inlichtingen ter voorbereiding van de aanval op Irak. Een spionagemissie dus, tussen de torpedo's zitten vier Amerikaanse afluisteraars. Officieel opereert de Nederlandse onderzeeër in de Golf vanwege de operatie ‘Enduring Freedom’, maar eigenlijk is dat een dekmantel voor oorlogsvoorbereidingen tegen Irak. De Amerikanen hebben namelijk zelf niet de beschikking over zulke diesel-aangedreven onderzeeërs waarmee tot vlak onder de kust kan worden gevaren. De onderzeeër wordt tijdens de operatie eind vorig jaar beschoten door de Irakezen en is op die manier dus direct betrokken geraakt bij gevechtshandelingen. In maart van dit jaar, kort voordat de aanval tegen Irak losbarstte, vertrok de Walrus opnieuw naar de Golf. Maar ook de manschappen van het Nederlandse Korps Commando Troepen, de Nederlandse Special Forces, zijn gesignaleerd in Oman. In een Deens gelekt rapport over hun Special Forces wordt melding gemaakt van "attached parts NL-forces".

Gerard Legebeke, programmamaker van Argos, zegt dat er van de kant van de Nederlandse media wel degelijk interesse was in het verhaal over de Nederlandse deelname. "Volkskrant, Twee Vandaag, NOS-journaal, Netwerk, Zembla en Nova hebben informatie opgevraagd bij Argos," aldus programmamaker Gerard Legebeke, "maar tot op heden hebben ze er nog niets meegedaan." Waarom dan niet? "Waarschijnlijk hebben ze het verhaal voorgelegd aan het ministerie," zegt Legebeke, "die zullen wel alles ontkent hebben." Dat betekent klaarblijkelijk einde verhaal. Legebeke weet het ook niet helemaal, ze hadden het kunnen brengen in de vorm "Argos beweert ..." of iets dergelijks. Maar klaarblijkelijk is er bij de rest van de media meer vertrouwen in de afgevaardigden van de Nederlandse staat, dan in het radioprogramma dat al meer dan tien jaar iedere week zijn best doet een luis in de pels van de journalistiek te zijn, in plaats van slippendragers van het Nederlandse gezag.

Van alle serieuze media heeft tot op heden alleen Vrij Nederland hieraan serieus aandacht besteed (5 april 2003, Michiel Hulshof en Elma Verhey, "We doen wel mee aan de oorlog"). VN volgt de lijn van Argos. VN laat de woordvoerder van minister De Hoop Scheffer aan het woord: "Dat is absoluut niet waar," "ouwe koek" en natuurlijk voegt minister Henk Kamp over het optreden van Blom op de persconferentie van de Coalition of the Willing in Katar daaraan toe: "foutje" en een "betreurenswaardig misverstand." Het commentaar van VN op al het gedraai: "Het wordt zo langzamerhand een beetje lachwekkend."

"Idee van geen militaire deelname is resultaat slaafse houding Nederlandse media"

Volgens VN gaat het bovendien niet alleen om de Walrus. Er is ook een Nederlandse fregat Hr.Ms. Van Nes "onder operationeel bevel van de Verenigde Staten gesteld," zoals blijkt uit de toelichting bij de Defensie-begroting 2003. De Calimero-opmerking van Koenders, defensiewoordvoerder van de PvdA, "Er is ons toegezegd dat dit niet zou gebeuren," wordt door VN van tafel geveegd: "Het gebeurt al." Volgens Mat Herben zijn alle ontkenningen van Balkenende en de zijnen over de Nederlandse deelname niets meer dan "Apekool." Er zijn op dit moment tussen de 2500 en 3000 Nederlandse militairen actief. Volgens een defensiewoordvoerder begint het "te kraken." Hij bedoelt daarmee, dat zelfs wanneer we officieel wel hadden gekozen voor "actieve militaire steun" voor de oorlog in Irak, we precies hetzelfde hadden kunnen doen als wat we nu doen. De conclusie van VN: "Nederland, kortom, voert oorlog zoals Nederland al jaren oorlog voert."

Ter afsluiting haalt VN Ton Heerts aan, de voorzitter van de militaire vakbond AFMP: "Geen actieve militaire steun? Die formulering is een nationaal gedrocht waar buiten Nederland niemand in gelooft." Wij kunnen hieraan toevoegen dat dit toch vooral het resultaat is van de slaafse houding van de Nederlandse serieuze media, die hieraan toch wel enkele voorpagina’s zouden mogen besteden. Ministers en woordvoerders zijn vrij om allerlei onzin uit te kramen, maar het is toch echt de taak van de media om dit aan de kaak te stellen. Misschien dat dit verhaal nog een staartje krijgt. Van Heerts: "Dit is en blijft een onrechtmatige oorlog. Als de Arabische wereld besluit Bush en het Amerikaanse leger voor het Internationaal Gerechtshof te dagen, dan zitten onze militairen daar ook aan vast."

Met dank aan Gerard Legebeke van Argos, dat iedere vrijdag tussen 11 en 12 uur op radio 1 te beluisteren valt.




Terug