Wat niet mocht...

Een overzicht van censuur, ernstige en minder ernstige gevallen van vrijheidsbeknotting in Nederland

31 januari 2003 Het Ministerie van Justitie heeft vorig jaar de ‘Wet Bescherming Persoonsgegevens’ structureel geschonden. Uit een interne notitie van het Ministerie over de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND) blijkt dat deze dienst niet voldeed aan de wettelijke criteria voor de opslag van privacygevoelige persoonsgegevens over asielzoekers. De dienst is vaak niet in staat om privacybeleid uit te voeren hetgeen een “lastig en publicitair pikant probleem kan opleveren”. Ook vreest het Ministerie dat de advocatuur “voor de IND kostbare en tijdrovende procedures zullen aanspannen”.

6 februari 2003 Het college van B en W van de gemeente Leiden heeft de informatievoorziening aan het Leidsch Dagblad ‘tot een minimum’ beperkt. De journalisten worden alleen nog uitgenodigd voor officiële gelegenheden. B en W besloten tot deze maatregel omdat de krant een artikel had gepubliceerd waarin het raadslid J. de Coo stelde dat Leidse wethouders feestjes door de gemeente hebben laten bekostigen. Volgens de gemeente heeft het dagblad hierbij verzuimd “hoor en wederhoor toe te passen”.

7 februari 2003 Vrijwel alle tachtig middelbare scholen in Amsterdam hebben ingestemd met een verbod op het dragen van een islamitische gezichtssluier. Volgens het Overlegorgaan Schoolbesturen in het Amsterdamse Voortgezette Onderwijs (OSVO) “dienen de handen en het gezicht van de leerlingen om onderwijskundige redenen onbedekt te zijn”.

8 februari 2003 Het bestuur van stadsdeel Amsterdam-Noord heeft aangifte gedaan tegen raadslid J. Melskens van de SP. Melskens had inzage in een vertrouwelijk voorstel voor een groot woningbouwplan in Noord en heeft die informatie doorgespeeld aan een milieugroepering.

10 februari 2003 Actrice Gerda Havertong is bij de opnames van het KRO-programma De tijd van ons leven boos weggelopen omdat zij bij binnenkomst in de studio door het, door een zogenaamde ‘aanjager’ aangespoorde, publiek werd toegezongen met het liedje “Zie ginds komt de stoomboot...”. Havertong vond dit een grove belediging. “Hoe komt het in je hoofd om zo’n lied te zingen als er een zwarte vrouw binnenkomt. Wat is dat voor een associatie, twee maanden na Sinterklaas!” Havertong heeft nog geen reactie van de KRO mogen ontvangen.

12 februari 2003 Circa tachtig jongeren zijn de Munt-bioscoop in Amsterdam uitgeschopt omdat zij zich misdroegen. Zij waren ter gelegenheid van het offerfeest (het waren dus islamitische jongeren) onder begeleiding van ouderen naar de film 8 Mile gegaan. Omdat zij zich nogal baldadig gedroegen zette de Pathé-directie de film stop en werden de jongeren gemaand de bioscoop te verlaten. Buiten bleven zij rondhangen en “tientallen agenten hebben een verdere escalatie voorkomen”. Eén jongen werd gearresteerd. Bij de tweede voorstelling heeft het bioscooppersoneel “zorgvuldig geselecteerd” wie naar binnen mocht. Marokkanen moesten buiten blijven. Een woordvoerder van de politie: “De bioscoop wilden in elk geval de onruststokers niet meer binnen hebben (…) Er zijn er altijd een paar die dat toch weer proberen.”

14 februari 2003 Een drietal GroenLinksers in de leeftijd van 65+ zijn boos over leeftijdsdiscriminatie. Het Noord-Hollandse GroenLinks-statenlid C. Koetsier (69) heeft een klacht ingediend bij de Commissie Gelijke Behandeling wegens leeftijdsdiscriminatie door de kandidatencommissie van zijn partij. Koetsier werd mede vanwege zijn leeftijd afgewezen voor een Eerste Kamer-kanditatuur.

18 februari 2003 Een minderjarige jongen uit het Brabantse Rijen is door de politie aangehouden omdat hij ervan wordt verdacht het gemeentehuis, de moskee en het stationsgebouw met racistische pamfletten te hebben beplakt. Hij heeft bekend gefascineerd te zijn door extreem-rechtse denkbeelden en had de pamfletten zelf van internet gehaald en verder verspreid.

18 februari 2003 Het Drum & Rhythm Festival is voorlopig opgeheven als gevolg van de aanscherping van de wet op tabaksreclame, die sponsoring door tabaksmerken verbiedt. De organisatie kan geen andere sponsors bereid krijgen het festival te bekostigen. Al eerder betekende de aanscherping van de wet het einde van de concertreeks ‘Marlboro Flashbacks’ en de danceparty-serie ‘Chesterfield Labelland’. Drum & Rhythm is een kleinschalig tweedaags Amsterdams festival voor hiphop, soul en r&b dat poogt beginnend talent te brengen.

20 februari 2003 Columniste Pamela Hemelrijk is per direct geschorst door de redactie van het AD. In een uiteindelijk niet gepubliceerde column schreef Hemelrijk over een rel die zij veroorzaakte in het perscentrum Nieuwspoort in Den Haag, waar een prijs voor de beste verkiezingscampagne zou worden uitgereikt aan Wouter Bos. Volgens Hemelrijk zitten er in de jury alleen maar PvdA-stemmers en daarom wilde zij de voorzitter van Nieuwspoort, Max de Bok, een taart in zijn gezicht gooien. Omdat Pamela haar actie van tevoren al had aangekondigd moest zij uiteindelijk de taart inleveren voordat zij de zaal werd binnengelaten. Na afloop van de bijeenkomst werd zij al vloekend en scheldend uit de zaal verwijderd. In de column die zij vervolgens schreef over die bijeenkomst liet zij zich cynisch uit over het gebeuren. Willem Ammerlaan, hoofdredacteur van het AD, liet weten Pamela’s gedrag “als serieuze journalist voor een serieuze krant” niet te waarderen. Hij besloot haar column niet te publiceren en haar voor onbepaalde tijd te schorsen.

22 februari 2003 Een viertal ambassadeurs van de overwegend islamitische landen Maleisië, Soedan, Saoedi-Arabië en Pakistan hebben bij VVD-leider Zalm geklaagd over de uitlatingen van zijn partijgenoot Ayaan Hirsi Ali. In een recent interview met Trouw bekritiseerde Ali de behandeling van vrouwen in de moslimwereld en noemde zij de profeet Mohammed “naar westerse maatstaven een perverse man, een tiran”. Volgens de ambassadeurs gaat het nieuwe VVD-kamerlid niet zorgvuldig om met de vrijheid van meningsuiting omdat zij moslims zou hebben beledigd.

25 februari 2003 De Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND) heeft, tegen een verbod van de rechter in, een met AIDS besmette Kameroener toch uitgezet. Sinds zijn uitzetting is de man vermist in Kameroen. De rechter besliste eerder dat de man de uitkomst van zijn procedure in Nederland mocht afwachten en deelde dit besluit mondeling mee aan de IND. De IND erkende dat het verkeerd was de man uit te zetten en dat “de medewerkers van de IND en de rechtbank elkaar niet goed hebben begrepen”.

1 maart 2003 De grote protestantse fondsenwerver ‘Zending over Grenzen’ (ZoG) heeft het dagblad Trouw gedagvaard nadat de hoofdredactie weigerde een aantal artikelen over de stichting te rectificeren. Volgens de artikelen verzweeg ZoG jarenlang dat er bij het internationale hoofdkantoor van de stichting veel (Nederlands) geld aan de strijkstok bleef hangen. De ZoG beweert dat de berichtgeving grotendeels “onjuist, misleidend en daardoor onrechtmatig” is. Trouw denkt daar anders over en wees een verzoek tot rectificatie af. ZoG heeft na publicatie haar donateurs een brief geschreven waarin zij bevestigt dat er binnen “onze internationale organisatie ernstige spanningen zijn geweest” vooral over de hoge kantoorkosten. Inmiddels is er volgens directeur Hans van der Hoek schoon schip gemaakt en voldoet ZoG aan alle voorwaarden voor de keurmerken. De zendingsorganisatie eist in het geding tegen Trouw behalve rectificatie een voorschot op geleden schade, om te beginnen de kosten van de brief aan alle donateurs (32.000 euro).

4 maart 2003 Het recht op vrijheid van meningsuiting negerende, heeft het OM afgelopen vrijdag twee jongemannen van 15 en 18 laten aanhouden wegens het doen van extreem-rechtse uitlatingen in het weekblad Nieuwe Revu. De jongste werd zaterdag weer vrijgelaten. Het OM onderzoekt nog of het hem vervolgt, of dat hij als een meeloper wordt gezien. De 18-jarige man uit Wijk en Aalburg blijft voorlopig in de cel wegens zijn uitlatingen en de verklaringen die hij heeft afgelegd. De twee oproerkraaiers kwamen in Nieuwe Revu aan het woord in een artikel met als kop “Extreem-rechts is terug”. Ze zeiden dat de manier waarop Hitler met de joden is omgegaan, de enige oplossing zou zijn voor een teveel aan buitenlanders in ons land. Ook het gooien van een molotovcocktail in een Turks koffiehuis “moet natuurlijk kunnen”, aldus een van hen.

5 maart 2003 Niet alleen chadors en hoofddoekjes worden door sommige scholen als een bedreiging van de integratie beschouwd (zie 7 februari). Verschillende scholen in Limburg en Zeeland proberen kleding van de merken Fred Perry en Lonsdale uit de schoolbanken te weren. Dit type kleding zou extreem-rechts gedachtegoed inhouden en is voortaan taboe. Het uit de jaren zestig stammende sportmerk Lonsdale is omstreden, sinds neonazi’s in de jaren 80 de kleding gingen dragen. De letters op een shirt vormen bij een half open gedragen jas de afkorting (lo)NSDA(le), gelijkend op NSDAP, de partij van Adolf Hitler in de jaren ‘ 30. Ook shirts waarop het nummer 88 is aangebracht schijnen een verdachte betekenis te hebben, want de achtste letter van het alfabet is de H. Twee keer H zou kunnen staan voor ‘Heil Hitler’. De Nederlandse R. Hendricks, tot voor kort vertegenwoordiger van Lonsdale in Duitsland, betreurt het dat een kleine groep racisten inderdaad het merk draagt. Echter “de kleding is niet rechts, maar die gekken die in de middelste letters blijkbaar iets lezen”, aldus Hendricks. Volgens hem adverteert Lonsdale al geruime tijd met donkere modellen en sponsort het merk donkere artiesten en antiracisme-festivals om van het negatieve nazi-imago af te komen. Een verbod van het merk helpt volgens hem helemaal niet; men “moet geen kleding van school sturen, maar foute leerlingen”, bepleit Hendricks.

7 maart 2003 Als reactie op het verschijnen van Gala, het Boekenweekgeschenk 2003 geschreven door Ronald Giphart, heeft het Christelijk Lektuurkontakt (CLK) een klacht ingediend bij Stichting Collectieve Propaganda voor het Nederlandse Boek (CPNB). Volgens het CLK zou de nieuwe Giphart “beledigend voor Christus” en “schofferend voor klanten” zijn. CLK-bestuurslid Dirk Aangeenbrug: “Je komt er taal in tegen waarvoor ze in de ArenA een wedstrijd stilleggen”. Ook de Bond tegen het Vloeken heeft een protest ingediend. De reactie van het CPNB op ‘Uw jaarlijks afkeurende brief over het Boekenweekgeschenk’: “Wij komen, net als in de afgelopen 68 jaar, tot de conclusie dat wij uw verzoek tot censuur in de literatuur naast ons neer zullen leggen”.

7 maart 2003 Minister de Geus van Sociale Zaken wil voorkomen dat de Centra voor Werk en Inkomen (CWI), de voormalige arbeidsbureaus, vacatures in de prostitutie zullen aanbieden aan werkzoekenden. De CWI hebben de wettelijke verplichting om alle aangemelde vacatures te registreren en sinds de opheffing van het bordeelverbod ook die van de prostitutie. Om deze wettelijke verplichting te omzeilen benadrukte De Geus dat de CWI niet verplicht zijn om de vacatures ook aan te bieden aan werkzoekenden, dit schreef hij in antwoord aan de Tweede Kamer.

7 maart 2003 In Rotterdam is er beroering ontstaan door Santa Claus, een 6 meter hoog beeld van de Amerikaanse kunstenaar Paul McCarthy, voorstellende een kunstkerstman met een grote dildo. Het was de bedoeling om de buttplug een plaatsje te geven naast het Rotterdamse concertgebouw De Doelen. VVD, CDA en de Stadspartij vinden het beeld te “confronterend” en hebben een motie aangenomen om toch maar op zoek te gaan naar een andere locatie.

15 maart 2003 De directie van het Universitair Medisch Centrum St. Radboud heeft het toepassen van bijvoorbeeld voetzoolreflexmassage, etherische oliën of ‘therapeutic touch’ verboden. Volgens de directie was er onder de patiënten te weinig vraag naar deze alternatieve behandelwijzen. Dit betekent ook dat het ziekenhuis geen cursussen zal aanbieden voor soortgelijke, niet reguliere, geneeskunde. De beroepsgroep - de vakorganisatie NU’91, verpleegkundige tijdschriften –is zeer verbaasd over deze beslissing. Volgens hen moeten de verpleegkundigen zelf ook geraadpleegd worden over dit soort beslissingen.

15 maart 2003 3FM-dj Claudia de Brey is door de NPS op straat gezet nadat ze had aangekondigd dat ze voor de VARA gaat werken.



Terug