Volkskrant: creatief met economen?

Ooit gold de Volkskrant als een zeer linkse krant, dat was ergens begin jaren tachtig toen er op de bladzijden wel eens sympathie doorschemerde voor opstandige krakers in Nederland of verzetsstrijders elders, of onverbloemd uit de doeken gedaan werd hoe de politie tegen kernenergietegenstanders optrad. Maar dat is lang geleden. Na een paar jaar werd het midden mainstream, en inmiddels lijken ze daar rechts van beland. In ieder geval is het beschrijven van de gemiddelde demonstrant of actievoerder als een dom rund standaard geworden.

door Kees Stad

Het recept daarvoor is simpel: demonstraties (zoals de laatste anti-oorlogsdemonstraties) geef je weer met een slordige, luchtige schets. Verdiep je niet in de achtergrond van de organisatoren of de inhoud van hun argumenten maar citeer slordig (of ronduit verzonnen) wat zinnen die je het best uitkomen. Som vervolgens uit de tienduizenden leuzen op borden en spandoeken een paar lekkere botte. Is het plaatje nog niet compleet, dan citeer je nog een paar demonstranten (wie kan ooit controleren of ze dat werkelijk zeiden) of versla een gesprekje dat je in de tram hoorde op weg naar de demonstratie. Het werkt al jaren. De brievenrubriek blijft hermetisch gesloten voor protest.

Met de globaliseringbeweging lijkt de Volkskrant nu aan de slag gegaan. Een tijd lang was het vooral Trouw dat er een dagtaak van gemaakt leek te hebben om de globaliseringactivisten als debielen af te schilderen (en hoofdzakelijk pro-kapitalistische politici aan het woord te laten). Maar de Volkskrant lijkt de concurrentieslag aangegaan te zijn. Hoogtepunt in de serie "Vrijhandel is goed voor alles" was een artikel in de krant van 3 maart ("econoom Jagdish Bhagwati is anti-globalisten beu") waarin de Indiase econoom Jagdish Bhagwati uitgebreid aan het woord werd gelaten. Als introductie van de econoom wordt verslag gedaan van een discussie in Amsterdam waarbij Bhagwati de vloer aanveegt met een Nederlandse activist, Gerard Oonk. Hij is betrokken bij de Landelijke India Werkgroep, een door de Volkskrant als "weldoenersclub ' voor de kansarmen in India' " omschreven organisatie uit Utrecht. Oonk zou kanttekeningen bij vrijhandel gezet hebben, waarop de Indiase econoom gesnauwd zou hebben dat hij zijn mond moest houden over dingen waar hij geen verstand had.

Ook werd vervolgens als "roodaangelopen" omschreven en had volgens de krant na afloop nog een vaderlijk schouderklopje van de econoom gekregen. Na deze van aanbidding over de eigen pen struikelende introductie wordt Bhagwati een interview afgenomen waarin hij mag pleiten voor ouderwetse vrijhandel en de WTO een pluim in de kont mag steken. Uit het interview blijkt de econoom overigens nauwelijks op de hoogte te zijn van de standpunten van de door hem zo verfoeide anti-globalisten. De enige organisatie die hij aanhaalt is Oxfam, terwijl die nauwelijks een rol speelt en wiens rapport over handelspolitiek voornamelijk kritisch bejegend is door andersglobaliseringsgroepen.

"de zoveelste poging van de Volkskrant om de adverterende overheid en multinationals tevreden te stellen"

Opmerkelijk is verder dat we eigenlijk nauwelijks wat over de achtergronden van de econoom te weten komen in het toch zo omvangrijke artikel. Het feit dat hij uit India komt en van de krant het stempel "wereldberoemd" en "prominent" krijgt moet voor de lezer genoeg zijn. Maar economen heb je toch in allerlei soorten, rangen en politieke gezindten? Of zou de Volkskrant denken dat die een soort neutrale wetenschap bedrijven?

Omdat de beschreven botsing tussen Bhagwati en Oonk ons nogal onwaarschijnlijk leek, belden we even met de laatste. Gerard Oonk vertelde dat hij ook hogelijk verbaasd was over de versie die hij in de krant tegenkwam van de discussie. De beschreven 'clash' is er helemaal nooit geweest. "Bhagwati heeft wel wat gemompeld dat ik niet verstond en na de discussie sprak ik nog even met hem. Ik heb die journalist (Sheila Sitalsing) nog gebeld om te vragen hoe ze dit kon verantwoorden. Toen ik haar voorhield dat ze mij in feite had misbruikt om Bhagwati op een voetstuk te plaatsen, gaf ze toe dat ze dat misschien wel gedaan had". Tot zover de zoveelste poging van de Volkskrant om de adverterende overheid en multinationals tevreden te stellen. Misschien dat de lezers en de waarheid ook nog eens aan de beurt komen?



Terug