Hoe schijn bedriegt 1

Een in zichzelf tegenstrijdig stuk over de ‘bedreiging’ van Ayaan Hirsi Ali in de media

De afgelopen weken is een waar mediacircus ontstaan rond de wetenschappelijk medewerkster van de Wiardi Beckman Stichting, het onderzoeksinstituut van de PvdA, Ayaan Hirsi Ali. Op 16 september jongstleden deed de Somalische politicologe aangifte van ernstige bedreigingen aan haar adres. Twee dagen later berichtten de zes grote landelijke dagbladen over de kwestie. Een stroom van steunbetuigingen, brieven, analyses, columns, nieuwsberichten, specials en televisiedebatten overspoelden ons land. En omdat nieuws zichzelf genereert, heeft de media-aandacht geleid tot nieuwe bedreigingen. Er is, in tegenstelling tot wat is gebeurd bij andere bedreigingzaken, eindeloos gedebatteerd over de culturele en religieuze achtergronden van de vermoedelijke daders. Zoveel aandacht voor een zaak, dat schreeuwt om een analyse.

door Anna Windgassen


Mediamechanica

Ayaan Hirsi Ali heeft maanden geleden doelbewust de media benaderd om gehoor te vinden voor haar ideeën. Op 11 april trad zij via de Volkskrant voor het eerst in de openbaarheid. In het interview geeft zij onomwonden en helder haar standpunten ten aanzien van de islam weer. Ze roept op de onderdrukking van moslimvrouwen ten langen leste serieus te nemen. In Nederland kan men niet langer om redenen van politieke correctheid de ogen gesloten houden voor dit onrecht. Met ‘men’ bedoelt zij niet in de laatste plaats haar eigen PvdA. Na publicatie van het interview krijgt zij veel verzoeken voor nieuwe interviews en deelnames aan openbare discussies. Omdat zij een emancipatiestrijd te leveren heeft, is zij natuurlijk overal gretig op ingegaan. Op hun beurt hebben de media haar gretig de aandacht gegeven. Zij is immers een interessante persoonlijkheid om verscheidene redenen.Klokkenluiders’ of ‘nestbevuilers’ zijn belangrijke, controversiële figuren, die garant staan voor de nodige sensatie. Verder is het onderwerp dat zij bekritiseert, de islam, vandaag de dag een hot item. Haar betoog werd al snel ingezet in het bredere islamdebat. Kritiek op de islam lijkt erg welkom te zijn, vooral van een (ex-)islamitische vrouw met een persoonlijk onderdrukkingsverhaal, die weledelgeleerd, welbespraakt en gedreven is. En wie heeft niet al minstens vijf keer het fotoportret van Ayaan in het rode polo-shirtje mogen beschouwen? Haar verschijning blijkt ook menig commentator te bekoren ("een vrouw (…) die ongesluierd de wereld haar ebonieten charme toonde"2, " dat ik verslaafd ben geraakt aan uw veelvuldige verschijningen in de audiovisuele media"3). Tot slot is zij politiek verbonden met de PvdA, die zich na haar verkiezingsnederlaag zal moeten heroriënteren op onder andere de problematiek van de multiculturele samenleving.

" ‘Klokkenluiders’ of ‘nestbevuilers’ zijn belangrijke, controversiële figuren, die garant staan voor de nodige sensatie."

Als we de berichten in de media lezen die na het nieuws van de aangifte zijn losgekomen, valt onmiddellijk de kwantiteit ervan op. Een telonderzoekje4 op de sites van de zes landelijke dagbladen leverde opmerkelijke resultaten op. Geturfd zijn de zoekresultaten van het trefwoord ‘Ayaan Hirsi Ali’, die van na 16 september zijn. Het gaat om nieuwsberichten, achtergrondartikelen, columns, brieven, analyses, recensies, kortom, alle mogelijke journalistieke genres. Trouw wijdt de meeste aandacht aan de zaak met maar liefst 72 treffers. Trouw is van de landelijke dagbladen de enig overgebleven krant die veel aandacht geeft aan religieus-filosofische kwesties. De zaak Hirsi Ali biedt wat dat betreft tal van benaderingsmogelijkheden: islam, religie in meer algemene zin, vrouw en geloof, vrouw en politiek, (on)vrijheid. De aandacht van Trouw ligt dus, zou men kunnen zeggen, in de lijn der verwachting. Overigens heeft Trouw al voor er sprake was van bedreigingen, relatief de meeste artikelen gewijd aan persoon, denkbeelden en kritiek van Hirsi Ali. (Zij publiceerde regelmatig in Trouw). Dat rechtvaardigt enigszins de grote publiciteit die Trouw aan de vermeende bedreigingen geeft.

De Volkskrant komt op een goede tweede plaats met 50 treffers. Links- intellectueel Nederland is met de pook in de hand boven op de kwestie gesprongen. Hier was een aanleiding om het doorsmeulende debat over de islam in de Nederlandse samenleving weer eens op te porren.

NRC Handelsblad doet niet onder voor de Volkskrant met 48 artikelen. Hirsi Ali blijkt een boegbeeld te zijn van hoger opgeleid Nederland (een groot deel van de lezers van NRC, Trouw en de Volkskrant behoren tot dat deel van de bevolking). Dat is op zich niet zo verrassend, omdat Hirsi Ali ook tot die groep behoort.

Algemeen Dagblad heeft zo’n 25 stukjes tekst aan het onderwerp besteed. Het Parool 18, en De Telegraaf heeft met 6 artikelen de aandacht tot een minimum beperkt (het grootste deel is nieuwsbericht). Alle vooroordelen ten spijt vond de " krant van wakker Nederland" het kennelijk niet zulk sensationeel nieuws.

"De zaak Hirsi Ali biedt wat dat betreft tal van benaderingsmogelijkheden: islam, religie in meer algemene zin, vrouw en geloof, vrouw en politiek, (on)vrijheid."

Het is waarschijnlijk niemand ontgaan dat ook de televisiemedia de kwestie met veel bombarie hebben uitgelicht. In navolging van de dagbladen was het verhaal van de dreigementen op 18 september in de journaals het hete nieuws van de dag. Al snel volgden Netwerk, Nova, Barend en Van Dorp, Rondom Tien voor de tweede keer, Buitenhof, et cetera, met beladen specials. Een algeheel gevoel van verontwaardiging (Het is een schande dat zij in dit land blijkbaar niet vrij voor haar mening kan uitkomen!) was de teneur van de uitspraken van vrijwel alle uitgenodigde commentatoren, voor- én tegenstanders van de kritiek van mevrouw Hirsi Ali. Iedereen had er een mening over, die onmiddellijk en met nadruk uitgesproken moest worden. Ook allerhande internetfora5 puilden uit van medeleven, afkeuringen van de bedreigingen en steunbetuigingen, maar ook van woede op Hirsi Ali.

Er kwamen via het internet helaas ook bedreigingen aan haar persoon bij. Deze nieuwe dreigementen werden vervolgens weer ingezet in de lijn der betogen van de opiniebladen (een greep: Vrij Nederland, HP/De Tijd, opiniepagina’s van de dagbladen, De Groene Amsterdammer). Veel journalisten gingen op zoek naar de dreigmails en namen deze in hun artikel op, om, ja waarom eigenlijk? Om de ernst van de zaak te onderstrepen? De strekking is in ieder geval: Kijk eens wat een gevaarlijke anonieme gekken allemaal een hekel hebben aan onze heldin. Wat is ze dapper.

Verhalen schrijven

Streven de media naar objectieve weergave of is er sprake van mythevorming? Waarschijnlijk ligt de waarheid ergens in het midden. Laten we ter illustratie eens kijken naar de eerste nieuwsberichten in de zes dagbladen.

Trouw kopt op 18 september op de voorpagina "Kritische Hirsi Ali met dood bedreigd". Op de binnenlandpagina staat een vervolgstuk; "Kritische moslima met dood bedreigd". In dat artikel staat dat de politie vermoedt dat Ayaan Hirsi Ali wordt bedreigd om haar vrijgevochten opvattingen over de islam. De bedreigingen zijn van dien aard, dat zij moet onderduiken. Daarnaast maakt de verslaggever gewag van andere dreigementen; onder andere een telefonische bedreiging (aan Frits Barend op 11 september jl.) naar aanleiding van een uitzending van Barend en Van Dorp, waarin Hirsi Ali te gast zou zijn. De journalist citeert een aantal bedreigingen die op internetfora zijn geplaatst. Vermeld wordt ook dat Hirsi Ali’s vader is bedreigd en vermaand zijn dochter tot de orde te roepen. Alhoewel er over de daders niets bekend is, wordt er wel een verband gelegd met fundamentalistische moslims, die woedend zouden zijn op Ayaan Hirsi Ali. Tot slot meldt de verslaggever dat Hirsi Ali al haar publieke optredens heeft afgezegd. Wat niet wordt vermeld, is dat de politie niet met de vader van Hirsi Ali heeft gesproken. En waarom zijn er niet wat meer feiten te melden over de bedreigingen? Wat houden ze precies in? Hoe weet men dat het doodsbedreigingen zijn? Paul Kalma (WBS), degene die het persbericht heeft doen uitgaan, heeft nooit verklaard dat zijn medewerkster in doodsgevaar is. Ook Hirsi Ali zelf ontkent dat ze aangifte heeft gedaan van doodsbedreigingen. Dat zijn toch relevante kwesties? Er wordt zelfs niet eens vermeld dat men daarover nog in het duister tast.

"Ook Het Parool doet een schreeuw in de echoput: "Somalische met dood bedreigd na kritiek"."

De Volkskrant kopt "Leven ex-moslim bedreigd". Ook alweer een doodsbedreiging. Omdat op dit nieuws on-mid-del-lijk commentaar natuurlijk niet kan uitblijven, heeft de krant de rechtsgeleerde van Iraanse afkomst Ashfin Ellian er bijgesleept. Hij is (ex-)moslim én rechtsgeleerde. Twee politiek correcte vliegen in één klap. Op de binnenlandpagina komt hij aan het woord over de schandaligheid van de kwestie. Wat blijkt? Hij is zelf ook bedreigd! Normaliter is hij van mening dat je daarover het beste je mond kunt houden, omdat het nieuwe bedreigingen oproept. Toch meldt hij het bij deze even in de Volkskrant. En wat betreft de daders, die komen volgens hem niet alleen uit islamitische kring, maar ook uit links-extremistische hoek. De feiten zingen zich los van hun grond, lijkt het wel.

Ook Het Parool doet een schreeuw in de echoput: "Somalische met dood bedreigd na kritiek". Weer is de inhoud van dezelfde strekking. Een dag later publiceert de krant een interview met Tweede Kamerlid Khadija Arib (PvdA)6. Ook vrouw, ook allochtoon, ook opgegroeid in de islamitische traditie. Ook zij wordt uitgebreid aan het woord gelaten over de kwestie: ''Hier is sprake van grove schending van de mensenrechten".

Algemeen Dagblad houdt het netjes kort met een klein nieuwsartikel. "Met de dood bedreigd na tv-optredens", luidt de kop. Helaas echoot het stuk de speculatie dat "de bedreigingen afkomstig zouden zijn uit kringen van fundamentalistische moslims".

NRC Handelsblad gebruikt een wat betere kop "Hirsi Ali bedreigd na kritiek op islam", maar komt ook al snel met doodsbedreigingen op de proppen. Het stuk telt 718 woorden en staat op de voorpagina.

De Telegraaf tot slot kopt al op 17 september met "Medewerkster Wiardi Beckman Stichting bedreigd". Weer worden doodsdreigementen gemeld. Gelukkig is het stuk redelijk kort. De suggestie dat het om moslimfundamentalisten zou gaan, komt deze keer uit de mond van P. Kalma, volgens De Telegraaf.

Opmerkelijke gaten

Er zijn wat onduidelijkheden te bespeuren in het gangbare verhaal dat in de Nederlandse media de afgelopen weken tot in den treure aan bod kwam. Allereerst is er vanaf het begin beweerd dat de bedreigingen afkomstig waren uit moslim-fundamentalistische hoek. Dat is niet aangetoond. Ten tweede heeft een woordvoerder van het politiekorps Leiden verklaard dat het ging om ‘serieuze bedreigingen tegen haar leven’, terwijl hier volgens een hoofdofficier van justitie geen sprake van was: ‘na analyse van de telefoontjes die de afgelopen drie maanden bij Hirsi Ali zijn binnengekomen stond "binnen achtenveertig uur vast dat er geen levensbedreigende situatie gold". Trouw publiceert op 1 oktober een stuk over het feit dat het onderzoek naar de dreigementen tegen Ayaan Hirsi Ali stroef loopt. Onder andere omdat de politie de vader van Hirsi Ali, die tijdelijk in Londen woont en "de belangrijkste dreigementen zou hebben ontvangen", nog niet heeft bereikt: "Hoewel wij zijn gegevens hebben, kunnen we hem niet bereiken", aldus een politiewoordvoerder. Ten derde is opmerkelijk dat Hirsi Ali niet door de staat wordt beveiligd, maar door een particulier beveiligingsbedrijf in opdracht van de Wiardi Beckman Stichting. Tot slot is de immense overdaad aan artikelen, columns, opinies, steunbetuigingen, brieven en commentaren, kortom; de grote aandacht die de media aan de zaak geven, een reden om scherp te observeren wat nu feit, en wat fictie is. Immers, de opmerkelijk grote opwinding is, of de bedreigingen nu waarheid of leugen zijn, een uiting van het grote belang dat veel individuen en groepen (voor-en tegenstanders van Hirsi Ali) lijken te hebben bij eventuele bedreigingen door moslim-fundamentalisten. De achtergrond van de daders wordt onmiddellijk vastgepind en uitgebreid ingezet in het debat. Alsof men de verderfelijkheid van de islam probeert aan te tonen aan de hand van mogelijke daden van individuele idioten. Toen Ad Melkert bedreigd werd (door hoogstwaarschijnlijk Nederlandse autochtonen), werd toch ook niet de gehele westerse, christelijke cultuur ter discussie gesteld?

Een ander verhaal

Deze vier opmerkelijke feiten zijn voor de goede verstaander op zijn minst aanleiding en aanknopingspunt om eens grondig te gaan uitzoeken hoe het daar mee zit. En dan hoeft het uiteindelijke doel niet te zijn het aantonen van de ‘onechtheid’ van de bedreigingen. Op 9 oktober jongstleden verscheen in Vrij Nederland een artikel van de hand van Elma Verhey 7: ‘Tussen bedreigen en bedriegen’ (insinuerende tekst op de omslag: "Wérd Ayaan Hirsi Ali wel bedreigd?"). Zij is de eerste die ‘eens wat ging bellen’, waarschijnlijk omdat zij een ander verhaal wilde laten horen over de zaak Ayaan Hirsi Ali. Op zich is dat een prijzenswaardige actie. Het betaamt een goed onderzoeksjournalist namelijk duidelijkheid te scheppen in de chaos van geruchten, speculaties en meningen.

"De achtergrond van de daders wordt onmiddellijk vastgepind en uitgebreid ingezet in het debat."

Helaas heeft Elma Verhey het echter ook niet kunnen laten de zaak in de speculatieve sensatiesfeer te trekken. Zij vergelijkt de zaak Ayaan Hirsi Ali met de zaak Jules Croiset en de zaak Tara SinghVarma, personen die allebei hun eigen realiteit creëerden. Verhey citeert Hirsi Ali’s vader (die ze niet direct heeft gesproken!), die zegt dat zijn dochter niet bedreigd is. Zijn argument is dat Hirsi Ali niet bedreigd kán zijn, omdat dat, schrijft hij, "niet onze islam is" en "het ook niet past in de traditie en cultuur zoals wij die kennen in Somalië". Okee, dan is het vast niet waar… En waarom zet Verhey geen vraagtekens bij haar bron? Waarom zou hij zo betrouwbaar zijn? (Bovendien is hij wel degene waarvan Hirsi Ali wegvluchtte, omdat hij haar wilde uithuwelijken.) Tot slot wordt er een ‘vriendin’ van Hirsi Ali, ene Ayaan Mahamoud, opgevoerd, wiens beweringen nogal van speculatieve aard zijn8. Hirsi Ali zou een waarschuwend telefoontje van haar hebben geinterpreteerd als bedreiging, aldus Mahamoud.

Elma Verhey wilde kennelijk zo graag een snelle scoop maken, dat zij zich een onvolledige werkelijkheid ten dienste heeft gesteld. Zij wist volgens eigen zeggen niets af van de documentaire die Karin Schagen aan het maken is. De VPRO-medewerkster is al een tijdje bezig met een portret van Ayaan Hirsi Ali. Laat zij nu over beeldmateriaal beschikken waarop Hirsi Ali met haar vader een telefoongesprek voert. En dat terwijl de vader volgens Verhey beweert zijn dochter al in geen maanden gesproken te hebben! Bovendien heeft Schagen als enige, naast Hirsi Ali, direct een telefoongesprek gevoerd met vader Hirsi Magan. In de aflevering van het VPRO-programma Levy en Sadeghi van vrijdag 11 oktober kwam zij aan het woord en werden de exclusieve beelden vertoond. Uiteindelijk verklaarde Elma Verhey in het programma de titel en de laatste alinea van haar stuk terug te nemen! Spijt?

Elma Verhey heeft met haar artikel weer de aandacht op de zaak gevestigd. Hieruit blijkt weer het enorme belang dat zoveel mensen aan de kwestie hechten. Maar Verhey gaat niet in op de betekenis van de overdaad aan media-aandacht. Is de aard en omvang van de publieke aandacht nu niet juist datgene wat ter discussie gesteld dient te worden? Had Verhey daar maar een artikel aan gewijd.

De kern van het verhaal

Nog dezelfde dag is er door het NRC grondig gereageerd op het Vrij Nederland-artikel9. (Wat zit deze krant toch boven op de zaak. NRC heeft ook al op onverklaarbare wijze vroegtijdig de hand weten te leggen op de toespraak die Hirsi Ali op 2 oktober jongstleden hield voor de Tweede Kamerfractie van de Pvda).10 De Volkskrant en Trouw volgden snel. De andere kranten besteedden er een klein artikel aan. Het VN-artikel is aanleiding om het hele verhaal eens grondig te reconstrueren. Zodoende dient zich opeens een nieuwe, enigszins gewijzigde geschiedenis aan. De klemmende nadruk in berichtgeving ligt erop dat er ondanks het belrondje van Elma Verhey, dat een aantal vragen opwekte, nog steeds sprake is van een dusdanige 'sfeer van bedreigingen' dat Hirsi Ali zich nog 'gewoon' in een lastig, bedreigend parket bevindt, aldus het Openbaar Ministerie en de AIVD. Een aantal columnisten stort zich ook met haastige spoed op de nieuwe berichten. Bijna allemaal verdedigen zij Hirsi Ali. Zij heeft niet gelogen. Ook al stond er geen bebaarde vent met een pistool voor haar deur, er zijn echt wel gronden waarop een aangifte van bedreiging geldig is. Ze is geïntimideerd en onder druk gezet haar mond te houden. En dat kan niet. Zij nemen ook Elma Verhey’s artikel onder de schrijvershanden. De aandacht lijkt onverminderd. Wat zit dit hoog en diep bij veel burgers van het Koninkrijk der Nederlanden. Wie weet was de media-ophef nog veel grotesker geweest als Prins Claus niet was overleden.

Paul Kalma, directeur van de Wiardi Beckman Stichting (WBS), maakt op dinsdag 9 oktober dan ook bekend dat de WBS een stichting en fonds opricht voor haar medewerkster. Het fonds zamelt geld in om haar in staat te stellen nog enige tijd in het buitenland te blijven. Ayaan Hirsi Ali heeft zelf op die dag telefonisch in Netwerk een verklaring afgelegd waarin ze volhoudt dat ze is bedreigd in verband met haar kritiek op de islam en de positie van moslimvrouwen. "Uiteindelijk was het de AIVD die mij heeft gealarmeerd en geadviseerd tot beveiliging op basis van hun geheime informatie over de commotie rond de persoon in Somalische kring", zegt zij. Opvallend genoeg maken alleen Het Parool (10 oktober) en Teletekst (9 oktober) melding van deze verklaring.

"Het betaamt een goed onderzoeksjournalist namelijk duidelijkheid te scheppen in de chaos van geruchten, speculaties en meningen."

De media hebben elkaar in dit geheel bekritiseerd op elkaars ‘onzuiverheden’. Maar niet op het punt waar het werkelijk om gaat. De kwestie is (nog) niet opgenomen in het debat over journalistiek en de media-aandacht gaat in dezelfde trant door. Kritiek hierop wordt nauwelijks gegeven. Bijna niemand heeft zich nog afgevraagd waarom deze zaak in vergelijking met andere, soortgelijke zaken, zoveel aandacht krijgt. Dat is een grote ‘onzuiverheid’.

Hadden de bedreigingen dan geen of minder aandacht moeten krijgen?

Ad Melkert kreeg een doorgeladen pistool toegestuurd. Guus Hiddink, Paul Rosenmöller en Mat Herben zijn bedreigd. Anderhalve maand geleden heeft een Nederlandse vrouw van Marokkaanse afkomst een dreigbrief ontvangen met de vermaning zo snel mogelijk ‘op te rotten’, anders…. Terwijl er toch sprake was van directe, zeer ernstige bedreigingen, hebben deze individuele zaken lang niet zoveel aandacht gekregen als ‘de zaak-Ayaan Hirsi Ali’. Laat staan dat er werd stilgestaan bij de ‘verderfelijke’ cultureel-religieuze achtergronden van de vermoedelijke daders. Er is dus sprake van een opvallende verstoring van de balans.

Bedreigingen aan het adres van politici en andere publieke figuren zijn geenszins een noviteit. Nog niet zo lang geleden werd daar geen melding van gedaan in de media, omdat men van mening was dat publiciteit navolgers zou aantrekken11. Nu lijkt er, sinds de moord op Pim Fortuyn, een klimaat te zijn waar men bedreigingen onmiddellijk aan de grote klok hangt. De klok voor Ayaan is wel erg groot. En navolgers zijn inderdaad aangetrokken. Is het echt onmogelijk geworden het onderscheid tussen gerucht, feit en nieuws scherp te houden?12 In deze zaak kennelijk niet. Zou dat komen omdat de islam er een rol in speelt? En omdat het debat over de islam zo’n politiek gewicht heeft in Nederland en wellicht ingezet gaat worden in de eventueel vervroegde verkiezingsstrijd? Men zou denken van wel. Een ding is in ieder geval zeker; de media-aandacht (en jawel, dat geldt ook voor dit artikel) voor de bedreigingen heeft afgeleid van waar het werkelijk om gaat: de oproep van Ayaan Hirsi Ali om ons het lot van de onderdrukte vrouw in Nederland aan te trekken. En me dunkt dat het niet alleen moslimvrouwen betreft, want het individu, niet zijn cultuur, is verantwoordelijk voor zijn daden.

Nu maar hopen dat die discussie binnenkort gevoerd gaat worden en met concrete feiten wordt gevoed. Inmiddels zit Hirsi Ali in het buitenland. Ze schijnt gevlucht te zijn voor de pers…

Reconstructie

11 april: Volkskrant-interview met Ayaan Hirsi Ali

11 september: uitzending van Barend en Van Dorp waarin Hirsi Ali te gast is.

12 september: Rondom Tien uitzending waarin Ayaan Hirsi Ali in debat ging met SP-kamerlid Ali Lazrak, schrijver Ali Eddaoudi en directeur Cheppi van de Wereld Moslim Liga over zelfkritiek van moslims.

16 september: Ayaan Hirsi Ali doet bij de politie aangifte van bedreigingen. Zij duikt onder.

17 september: Hirsi Ali’s werkgever, directeur Paul Kalma van de Wiardi Beckman Stichting (WBS; het onderzoeksinstituut van de PvdA) vaardigt een persbericht uit. In het bericht staat dat Hirsi Ali "naar aanleiding van haar uitspraken over de islam ernstige bedreigingen heeft ontvangen". De Telegraaf brengt het nieuws nog dezelfde dag.

18 september: de dagbladen en de tv-journaals publiceren het nieuws over de bedreigingen. Onmiddellijk komt een stroom commentaar op gang

19 september – heden: publicatie van steunbetuigingen door verschillende groepen mensen en individuen. De website www.steunayaanhirsiali.nl wordt in het leven geroepen. Onder andere naar deze site worden nieuwe bedreigende opmerkingen gestuurd.

21 september: Landelijke en regionale moslimorganisaties veroordelen de bedreigingen aan het adres van de Somalische politicologe Ayaan Hirsi Ali. Dat staat in een gezamenlijke verklaring, die ze vrijdagavond hebben verspreid

22 september: in het Amsterdamse Paradiso wordt de manifestatie ‘Ben je bang voor mij?’gehouden. Hirsi Ali zou hierbij aanwezig zijn, maar heeft haar optreden afgezegd.

1 oktober: Minister Remkes (Binnenlandse Zaken) ziet geen aanleiding de beveiliging te verscherpen. Dat antwoordde hij op vragen van de Tweede-Kamerleden Halsema (GroenLinks) en Cornielje (VVD). Remkes zegt dat de politie een grotere rol in de bescherming van Hirsi Ali krijgt als er nieuwe dreigementen binnenkomen. Ook kan de politie-inzet worden uitgebreid als de WBS niet langer in staat is het betrokken particuliere bewakingsbedrijf te betalen.

2 oktober: Hirsi Ali is niet naar het buitenland vertrokken omdat zij haar leven in Nederland niet zeker is. Het gaat om een vakantie die al was gepland voor zij op 12 september werd bedreigd.

2 oktober: Hirsi Ali houdt een lezing voor de Tweede Kamerfractie van de PvdA, waarin zij wederom aandacht vraag voor de achtergestelde positie van moslimvrouwen.

6 oktober: Tweede-Kamerlid Gerda Verburg (CDA) en de oud-ministers Margreet de Boer (PvdA) en Neelie Kroes (VVD) hebben een actie opgezet om steun te betuigen aan Ayaan Hirsi Ali. Dit maakten zij in Buitenhof bekend.

9 oktober: in de winkels ligt Vrij Nederland nummer 41, met daarin het artikel van Elma Verhey: "Tussen bedriegen en bedreigen".

9 oktober: NRC reageert op het artikel, de andere dagbladen volgen snel. De AIVD, het OM en de WBS benadrukken dat er nog steeds reden is tot ‘grote zorg’ om Hirsi Ali’s veiligheid.
De WBS maakt bekend dat ze een stichting en een fonds in het leven heeft geroepen om Hirsi Ali’s verblijf in het buitenland te bekostigen.

9 oktober: Hirsi Ali houdt vol dat ze is bedreigd. Zij verklaart dit via de telefoon in een uitzending van Netwerk.

11 oktober: in het VPRO-programma Levy en Sadeghi worden beelden vertoond uit de onvoltooide documentaire van Karin Schagen. Het zijn beelden van de aangifte die Hirsi Ali deed en van een telefoongesprek dat zij had met haar vader. Elma Verhey wordt in het programma stevig bekritiseerd.

12 oktober: Paul Kalma verklaart in een uitzending van BusinessNieuws Radio dat Hirsi Ali naar het buitenland is vertrokken om de pers te ontvluchten. "Als er geen ophef over was geweest in de pers, dan had Hirsi Ali nog in Nederland gezeten'', aldus Kalma. "Het was haar wens dat de bedreigingen buiten de publiciteit zouden blijven."

Zoekresultaten van trefwoord 'Ayaan Hirsi Ali' op de site van de zes landelijke dagbladen, na 16 september 2002

Trouw72
De Volkskrant50
NRC Handelsblad48
Algemeen Dagblad25
Het Parool18
De Telegraaf 6

Hyper-Noten

1  Dit stuk werd geschreven op 16 oktober 2002. Latere publicaties bevestigen mijn stelling des te meer.
2  Hafid Bouazza, "Nederland slikt teveel onzin van moslims", in: NRC Handelsblad, 20 september 2002.
3  Zie Co Welgraven, "Met gezag tegendraads", in: Trouw, 20 september 2002.
4  De artikelen zijn geteld op 11 oktober.
5  Zie onder andere maroc.nl, maghreb.nl, steunayaanhirsiali.nl en de fora op de sites van de landelijke dagbladen.
6  Het Parool, binnenlandpagina, 19 september 2002.
7  Elma Verhey, "Tussen bedreigen en bedriegen", in Vrij Nederland, jrg. 63, no. 41, 12 oktober 2002, p. 12-14.
8  Ronald Plasterk, "Wel of niet bedreigd?", in: de Volkskrant, 11 oktober 2002.
9  Margriet Oostveen, "Nog steeds zorg over Hirsi Ali", in: NRC Handelsblad, 9 oktober 2002.
10  Deze lezing staat inmiddels op www.steunayaanhirsiali.nl/nieuwsv
11  Zie "Bedreigingen", redactioneel, in: NRC Handelsblad, 21 september 2002-10-14.
12  Zie Francisco van Jole, "Landschap", in: de Volkskrant, 12 oktober 2002.



Terug