Wat niet mocht...

Een overzicht van censuur, ernstige en minder ernstige gevallen van vrijheidsbeknotting in Nederland

4 juni 2002 De aanklacht van de advocaten Gerard Spong en Oscar Hammerstein tegen een aantal journalisten en politici wegens het aanzetten tot haat tegen Pim Fortuyn, wordt door hun collega's niet op prijs gesteld. Een oproep in de digitale nieuwsbrief Orde Van De Dag werd door 110 advocaten beantwoord, waarvan 106 te kennen geven het geen goede actie te vinden. Eind mei al hadden vijf confrŤres een verzoek gedaan bij hun beroepsorganisatie een tuchtrechtzaak te beginnen tegen Spong en Hammerstein. Zij vinden dat het duo zich schuldig maakt aan laster.

4 juni 2002 Henk Westbroek, oprichter van Leefbaar Utrecht is opgestapt als fractievoorzitter, omdat hij het politieke klimaat, waarin politici bedreigd worden, zat is. "Ik wordt regelmatig bedreigd," aldus Westbroek, "Als je het advies krijgt een bodyguard te nemen, is voor mij de maat vol."

4 juni 2002 Onbekenden hebben een kunstwerk van Martijn Engelbregt vernield. De enorme rode billboard van 70 m2 met de tekst "Niet Storen" was opgesteld in een weiland langs een landweggetje bij het Utrechtse dorp Cothen. Het maakt deel uit van de fietskunstroute Lijnen in het Landschap. In de nacht zijn de bouten van de stellage losgedraaid, waarna het overdag is omgevallen. Sinds de onthulling op 8 mei bestond er onder enige buurtbewoners weerstand tegen het kunstwerk. "Sommige mensen vonden het beeldvervuilend" en "storend." Het gehavende kunstwerk is ondertussen alweer rechtop getrokken en zal het landschap sieren tot aan het einde van de manifestatie die duurt tot eind augustus.

19 juni 2002 Het Openbaar Ministerie betwijfelt of het strafbaar is mannen op te roepen hun vrouwen te slaan. Dit naar aanleiding van de Nova-uitzending met preken van vijf radicale imams. Met name de nieuwe LPF-fractie gebruikte het wekelijkse vragenuurtje om de Ministers Van Boxtel en De Vries aan te sporen de imams "terstond het land uit te zetten." Volgens Van Boxtel is dat niet mogelijk omdat "een aantal van de uit Egypte en SyriŽ afkomstige imams de status van politiek vluchteling heeft." Zij hebben de dezelfde rechten als mensen met de Nederlandse nationaliteit.

21 juni 2002 De Amsterdamse rechtbank heeft bepaald dat het verhaal over de buitenechtelijke zoon van Ron Brandsteder onrechtmatig is. De vier grote roddelbladen, Story, Party, Weekend en Privť dachten allen een primeur te hebben met het verhaal van Marita van Rosum, die beweert een 3-jarige zoon van Brandsteder te hebben. Volgens de rechtbank hadden de bladen zich moeten onthouden van publicatie, totdat de waarheid bekend is. Een DNA-test waaraan Brandsteder meewerkte heeft inmiddels uitsluitsel geven; hij is niet de vader. Er zal een rectificatie moeten komen en drie bladen moeten elk tienduizend euro betalen, Privť is als enige vrijgesproken omdat Brandsteder het verkeerde onderdeel van de Telegraaf dagvaardde. Hij had een schadevergoeding van honderdduizend euro geŽist.

21 juni 2002 De Nederlandse Mededingingsautoriteit (NMa) gaat niet zomaar akkoord met de fusie van het Limburgs Dagblad en Dagblad De Limburger. Volgens de NMa is de fusie in strijd met de door haar eerder genomen beslissing. De eigenaar van de beide kranten, het krantenconcern De Telegraaf, en de beide Limburgse kranten zetten hun fusieplannen voorlopig gewoon door.

22 juni 2002 De Amsterdamse rechtbank heeft bepaald dat de Holland Media Groep (HMG) zenders RTL 4 en 5 onder de Nederlandse mediawet vallen. Zij zullen daarom een vergunning moeten aanvragen om op de Nederlandse kabel te mogen blijven uitzenden. Nu is het zo dat de beide zenders vanuit Luxemburg opereren en dus onder de daar geldende wetten vallen. Op deze mannier wordt de Nederlandse mediawet omzeild.

26 juni 2002 Er is tegen agenten van de politie Haaglanden een klacht ingediend wegens mishandeling en discriminatie. Op dinsdagavond zouden de agenten twee Marokkaanse jongens met de auto klem hebben gereden. Vervolgens sloegen ze een van hen met een knuppel twee gekneusde ribben, waarop de ander zich in de bosjes verborg. Die werd later gevonden door een politiehond, waarbij de hondengeleider het dier meerdere malen liet bijten, terwijl hij geroepen zou hebben: "Vreet hem op, die kut-Marokkaan."

27 juni 2002 het tijdschrift van de faculteit Letteren van de Vrije Universiteit [sic!] zal hoogstwaarschijnlijk haar jaarlijkse subsidie van 7000 euro verliezen. Letterendecaan Geert Booij zei eerder in Ad Valvas dat hij [sic!] te ontoegankelijk en experimenteel vindt. Hij wil liever een blad met verhalen over wat er op de faculteit gebeurt. Als de redactie haar koers in die richting bijstelt, bestaat er een kleine kans dat zij de subsidie behoudt. Verdere opening van zaken volgt na een gesprek met de redactie.

29 juni 2002 In het kader van de Dag van de Architectuur werd er door de kunstcommissie van de provincie Friesland, Keunstwurk, een bustocht georganiseerd langs de "lelijkste gebouwen en kunstwerken van Friesland." De bewoners van de wijk Bornemeer in het Friese dorpje Birdaard voelden de bui al hangen en protesteerden met spandoeken en borden tegen de "gruwelijke bustocht." Architectuurhistoricus Peter Karstkarel had de gebouwen in Bornemeer bij voorbaat al betiteld als "Wehkampwoningen." De vijftig deelnemers mochten stemmen of ze de locatie 'goed', 'grappig' of 'fout' vonden. Bornemeer kreeg het predicaat fout en werd unaniem gekozen tot de "lelijkste" lokatie.

1 juli 2002 Naar aanleiding van de Nova-reportage van 13 juni over opruiende preken van Imams hebben de El Tawheed-moskee en imam M. el Shersaby een juridisch schrijven doen uitgaan waarin zij rectificatie en vernietiging van het beeldmateriaal eisen. De betreffende uitzending van Nova bracht een preek over het stenigen van vrouwen, die aan El Shersaby werd toegeschreven, maar in werkelijkheid door een andere imam was uitgesproken.

1 juli 2002 De Reclame Code Commissie vindt dat evangelisatiegemeente Rehoboth uit Eersel niet mag adverteren met leuzen als 'Genezingswonderen' of 'Kom hier uw genezing halen'.

1 juli 2002 Willem van Hanegem moet van de KNVB stoppen met zijn column in het Algemeen Dagblad. Van Hanegem is vanaf 1 juli in dienst van de voetbalbond, die niet wil dat werknemers als columnist actief zijn. "Het heeft me mateloos geÔrriteerd dat allerlei personen met wie ik niets te maken heb, vonden dat ik deze column niet meer mocht schrijven," schrijft 'de Kromme' in zijn laatste bijdrage, "Daar zaten mensen bij die zelf dagelijks met hun snufferd op tv zijn en zich dan als een of andere clown gedragen. Wat geeft ze het recht om over mij te oordelen? Bemoei je lekker met jezelf."

2 juli 2002 De grote Amerikaanse platenmaatschappijen hebben een guerrilla opgezet om het 'illegaal' kopiŽren van muziek op internet tegen te gaan. Ze doen dit door het internet te 'vervuilen' met duizenden nepdeuntjes, opnames met alleen stilte, plaatopnames met gekras of een eindeloze herhaling van het refrein. De platenmaatschappijen wijten de teruggang in hun commerciŽle verkoop aan 'internetpiraterij'. Eerder was al door middel van de rechter succes bereikt met het verbieden van internetmuziekpionier Napster en webdienst AudioGalaxy. De Recording Industry Association of America (RIAA), de lobbyclub van de platenmaatschappijen, zegt dat de platenmaatschappijen het recht hebben om hun auteursrechten te beschermen. "Het is een van de manieren om de piraterij aan te pakken." Er is verdeeldheid over de legitimiteit van de sabotagepraktijken, mogelijk kunnen de platenmaatschappijen worden aangepakt wegens computercriminaliteit en computervredebreuk.

2 juli 2002 In het kader van een wereldwijde actie tegen kinderporno heeft de politie in een huis in Den Haag en een bedrijfspand in Gouda huiszoekingen gedaan. Er werden alleen computers en een grote hoeveelheid beeldmateriaal in beslag genomen.

4 juli 2002 Het programma van de TROS, Radar Extra, moet voor uitzending op tv aan de rechter worden getoond. Dat is de uitspraak van het kort geding dat door een oud-directeur van Legio Lease, P. Bloemink, was aangespannen tegen de TROS. De rechter zal dan bepalen of de uitzending, die over aandelenleaseconstructies gaat, een 'objectieve documentaire' is. In twee eerdere uitzendingen van Radar was Legio Lease al in opspraak geraakt, omdat er werd aangetoond dat Legio Lease onder valse voorwendselen een 'winstverdriedubbelaar' veel geld had belooft, waar in de praktijk niets van terecht blijkt te komen.

7 juli 2002 De Amsterdamse VVD-fractie heeft een aanklacht ingediend tegen Indymedia wegens "het oproepen tot geweld". Dit naar aanleiding van een anoniem geplaatste 'posting' waarin wordt opgeroepen tot solidariteit met Volkert van der G., omdat hij "Nederland verlost zou hebben van een extreem-rechtse politicus." De initiatiefnemer van de aanklacht, fractievoorzitter Frits Huffnagel, vindt dat het "goedpraten" van moord "op wie dan ook" alle grenzen overschrijdt. Vooral de laatste woorden "he did the right thing" hebben de woede van de Amsterdamse liberaal gewekt. "Dit soort elementen moeten we niet toestaan in onze samenleving," aldus Huffnagel, "In een democratie moet de kracht van het woord gelden." Ondertussen heeft Indymedia het gewraakte artikel uit voorzorg tegen strafrechtelijke vervolging verwijderd.

9 juli 2002 Zes leden van het Internationale Humanistische en Ethische Verbond (IHEU) hebben geen visum gekregen om een driedaags congres in Noordwijkerhout bij te wonen. Ze voldeden allen aan de eisen, zoals het in het bezit zijn van retourtickets en financiŽle garantstelling van Nederlandse humanistische organisaties. De betreffende humanisten zijn afkomstig uit Kenia, Uganda, EthiopiŽ, Nigeria, Ghana en Colombia. De redenen voor de weigering waren "onvoldoende beheersing van het Engels" of geen bewijs van "gezonde financiŽle situatie." De organisatoren van het congres hebben bij het ministerie van Buitenlandse Zaken protest aangetekend, dat mede ondertekend is door het Humanistisch Verbond, HIVOS en Humanitas. "Wij krijgen het gevoel dat de consulaten al vooruit lopen op het nieuwe strikte regeringsbeleid," zegt Rudy Schrijnders van Humanitas. "Dat kan er dus toe leiden dat bonafide leden van gerespecteerde internationale organisaties geen congressen in Nederland meer kunnen bezoeken." De IHEU heeft een raadgevende status bij de Verenigde Naties.

10 juli 2002 Twee winkeliers in de Gelderse plaats Wapenveld hebben een bord op de deur geplaatst met de mededeling: "Wij laten ťťn asielzoeker per keer binnen." Winkelier Herfkens: "Ik heb deze winkel al tien jaar. Ik heb nooit aangifte hoeven doen van winkeldiefstal, maar de laatste maanden is het twee keer gebeurd. Ze komen met grote groepen de winkel in, mijn personeel voelt zich bedreigd en als je de politie belt, duurt het al gauw een halfuur voor er iemand komt." Volgens de Nijmeegse hoogleraar strafrecht, Ybo Buruma, is het niet terecht om de winkeliers te vervolgen. "De antidiscriminatie-bepalingen zijn gebaseerd op het uitsluiten van mensen van een bepaald ras of etnische afkomst." In veel winkels hangen vergelijkbare borden, maar dan voor scholieren. Zulke mededelingen zijn volgens Buruma niet verboden. "Dat is inderdaad ook discriminatie. Maar dat mag. Scholieren zijn geen groep die wij bij de wet beschermen. Dat doen we alleen met negers, vrouwen en homosexuelen."

11 juli 2002 Dj Giel Beelen heeft in zijn eigen radioprogramma, 'De Hele Week-Up', door middel van geboer het optreden van de Nederlandstalige band VanKatoen onmogelijk gemaakt. Uiteindelijk is de band gestopt met spelen. Verder riep Beelen, die al eerder in de problemen kwam door zijn ranzige gevoel voor humor, op om vooral geen cd's van VanKatoen te kopen en schold hij de bandleden uit. Hij zei bovendien dat hij als dj "alles kan maken", dat hij "macht" heeft en dat "lekker" vindt. VanKatoen is naar het Commissariaat van de Media gestapt en heeft een klacht ingediend. "Wij hopen dat Beelen een represaille krijgt", aldus Bazz, de zanger van VanKatoen, "er zijn maar weinig bands die iets tegen de macht van dj's doen."

13 juli 2002 Een protest van een twintigtal vredesactivisten bij de jaarlijkse vlootdagen in Den Helder leidde bij enkele bezoekers tot scherpe reacties. Met name de 'theatrale aktie' door als bebloed 'lijk' op de grond te liggen, leidde tot opmerkingen dat dit te confronterend was voor de kinderen. De reactie van Onkruit vergaat niet!, die het protest hadden georganiseerd, was: "Kennelijk is het niet confronterend voor kinderen om met automatische geweren te spelen en naar een show te kijken waar commando's rond schieten en een strand veroveren met behulp van bommen en granaten." Na afloop van het protest zijn een aantal activisten het marineterrein opgewandeld, hetgeen leidde tot een hilarisch kat-en-muisspel tussen vrolijke activisten en nerveuze autoriteiten.

20 juli 2002 Wegens zijn video I like to watch is de Amerikaanse producer/dj Chris Korda geschrapt van het programma van het Lowlandsfestival. Volgens de organisator van Lowlands, Mojo, is de video "onsmakelijk en niet geschikt." Volgens Korda is zijn clip , waarin beelden van de WTC-ramp vermengd worden met harde porno, bedoeld als aanklacht tegen het ramptoerisme. "Er zijn grenzen," aldus Lowlandsprogammeur Erik van Eerdenburg, "ook al zou er in dit geval niet zozeer sprake zijn van puberaal schoppen waar het zeer doet, maar het hanteren van een controverse om een boodschap uit te dragen, dan nog moet ik het niet hebben." Volgens Korda is I like to watch een persoonlijke studie naar corruptie en decadentie: "Het toont de mate waarin ik ben geperverteerd door het ingewortelde voyeurisme van de massamedia." Van Eerdenburg: "Die man komt er niet in."

20 juli 2002 Michiel Smit, raadslid van Leefbaar Rotterdam, wil dat Arabisch, Turks en Marokkaans worden verboden als voertaal in de Rotterdamse moskeeŽn. "Aangezien in Nederland de officiŽle taal Nederlands is en de tweede taal Fries, moeten de preken van de imams in het Nederlands of Fries worden gehouden", stelde Smit voor in een brief aan het Rotterdamse college van B en W. Kort daarvoor had hij er al voor gepleit de meertalige gemeentelijke brochures af te schaffen.

24 juli 2002 Twaalf KLM-stewardessen hebben zich 22 juli bij een drugscontrole kort voor hun vlucht van Bonaire naar Amsterdam volledig moeten ontkleden. Het mannelijk deel van de bemanning hoefde zich niet aan de controle te onderwerpen. De Vakbond voor Nederlands Cabinepersoneel noemt dit onderscheid "onzinnig" en stelt dat de wettelijk vereiste concrete aanwijzingen voor drugssmokkel ontbraken. De vakbond roept bemanningen op medewerking aan zulke controles voortaan te weigeren.

24 juli 2002 De roomskatholieke Chassťkerk in de Amsterdamse wijk De Baarsjes wordt al drie jaar niet meer als kerk gebruikt. Het bisdom Haarlem wil de kerk echter niet verhuren aan de moslimgemeente in de wijk, die in afwachting van de bouw van een nieuwe moskee tijdelijk geen gebedsruimte zal hebben. Liever nog ziet het bisdom dat het gebouw wordt gesloopt. Pastor Colm Dekker steunt het standpunt van de bisschop dat de kerk niet gebruikt mag worden voor een andere functie dan waarvoor zij is bedoeld. "De kerk is bedoeld voor de eredienst en niet voor andere zaken." Voorheen kregen monumentale kerkgebouwen nogal eens een nieuwe functie, die niet altijd even "respectvol" was. "Dat wil het bisdom niet meer", aldus de pastor.

26 juli 2002 De infraroodcamera's die in de cel van Volkert van der G. hangen, hoeven niet verwijderd te worden. Volgens de Commissie van Toezicht van het Huis van Bewaring Demersluis in Amsterdam -waar Volkert van de G. in hechtenis zit- heeft de directie van de penitentiaire inrichting redelijk gehandeld door gebruik te maken van de speciale maatregel van bestuur. Deze noodmaatregel was op 5 juli door Benk Korthals, de vorige minister van Justitie, ingevoerd, omdat een dag ervoor permanent cameratoezicht op grond van de gangbare wetgeving was afgewezen. Korthals wilde koste wat het kost niet dat de camera's verwijderd zouden worden en heeft daarom zijn toevlucht genomen tot een speciale maatregel. In het oordeel van de commissie weegt het feit dat de gewone camera's vervangen zijn door infraroodcamera's mee. Daardoor hoeft het licht in Van der G.'s cel niet meer permanent aan te blijven. De advocaten van Van der G., wiens bezwaren ongegrond zijn verklaard, gaan in hoger beroep bij de Raad voor Strafrechtstoepassing.
Van der G. is al vijftien dagen in hongerstaking uit protest tegen de aanwezigheid van de camera's in zijn cel.

27 juli 2002 Actievoerders die zich uitgeven voor het Dierenbevrijdingsfront hebben de afgelopen weken een aantal veehouders bedreigd. De Land- en Tuinbouworganisatie verklaarde dat de actievoerders schrijven dat de melkveehouders eigenlijk achter de tralies moeten. Daarnaast kondigen de briefschrijvers aan dat ze "binnenkort misschien nog eens langs komen om over koetjes en kalfjes te praten".

29 juli 2002 Protesten uit de buurt hebben er in Delftshaven voor gezorgd dat een gepland en nieuw uitgerust opvangcentrum voor drugsgebruikers in ieder geval tot september dicht blijft. Een woordvoerder van boze buurtbewoners stelt dat van de opvang een "aanzuigende werking" uitgaat en dat de junks al jaren voor veel overlast zorgen. Zij eist nu eindelijk harde maatregelen. In Delftshaven zijn 97 verslaafden in kaart gebracht die zich overdag niet meer in de stad mogen vertonen op straffe van 3 maanden cel. Een van hen zegt zich "bekocht" te voelen nu de opvang niet open gaat. Als de opvang definitief dicht blijft, komt er volgens hem actie, een "overlast-offensief."

29 juli 2002 Het Tweede-Kamerlid Wijnschenk (LPF) wil dat minister De Boer (Verkeer en Waterstaat), die namens de LPF in het kabinet zit, direct zijn lidmaatschap van de VVD opzegt. Als dat niet gebeurt "staat de fractie op de achterste benen", aldus Wijnschenk. De Boer werd door de LPF op het laatste moment aangetrokken voor de ministerpost en is niet van plan zijn VVD-lidmaatschap op te geven. Als de Boer VVD-lid blijft, dan zal de LPF hem "een flink staaltje dualisme" laten zien, waarschuwde Wijnschenk 28 juli op Radio 1.

30 juli 2002 Bij een brand op het terrein van Abdullah Haselhoef in het Zeeuwse dorp Krabbendijke is afgelopen weekend een paardenstal verwoest. Volgens de voormalige imam is het vuur aangestoken. Haselhoef zegt dat het de derde keer in acht maanden is dat hij en zijn gezin slachtoffer zijn geworden van vandalisme.



Terug