Vertrouwen is goed, controle is beter

De LPF is niet tevreden over de berichtgeving van de dagbladen en de publieke omroep, omdat deze in hun ogen niet objectief genoeg is. Daarom stelde de LPF voor een onafhankelijke commissie in te stellen die de berichtgeving op objectiviteit moet controleren.

door Eefje Janssen

Vorig jaar verscheen in Extra! (2 nov. 2001, nr. 2) het artikel "Leefbaar Nederland: bij voorbaat mislukt". In dit artikel stelde de schrijver, Koen Vossen, dat de media doorgaans programma's van nieuwe partijen kritischer tegen het licht houden dan die van de gevestigde partijen, hetzelfde geldt voor de partijleiders: "Er is sprake van kritiek die uiterst speculatief is en slechts gespuid wordt op nieuwkomers in de politiek. Dat slechts nieuwe partijen deze kritiek over zich heen krijgen, zegt wel iets over de moed van journalisten die blijkbaar liever een mug verpletteren dan een olifant een speldenprikje geven. Je weet immers maar nooit voor welke tip je de 'gevestigde politici' nog nodig kunt hebben?" Hij concludeerde vervolgens: "De media hebben LN in ieder geval al bij voorbaat als mislukt verklaard".

Dat de media in ieder geval smullen van nieuwkomers blijkt uit het artikel "De verzonnen carrière van Mat Herben" (Vrij Nederland, 6 juli 2002, nr. 27). In dit artikel wordt de nieuwe partijleider van Lijst Pim Fortuyn genadeloos neergezet als leugenaar. VN had het zelfgeschreven cv van Herben eens nagetrokken en wat bleek? De meeste referenties op het cv van Herben hadden nog nooit van hem gehoord of konden zich hem 'echt niet meer herinneren'. Om een voorbeeld te noemen: Herben zou volgens zijn cv 'chef redactie' zijn geweest van het blad Manna. Wil Jansen, oud hoofdredacteur van het blad, reageerde hierop: "Herben is nooit chef redactie geweest, hij opperde weleens wat ideeën voor onze columniste Yvonne van Gennip". Zo stond het artikel vol met halve of hele onwaarheden met betrekking tot Mat Herben's cv, die volgens VN door Herben zelf de wereld in geholpen zijn.

Ook de Volkskrant kon het niet laten Mat Herben te bekritiseren. Sinds de verkiezingen verscheen het ene na het andere artikel over de nieuwe LPF-leider, door de Volkskrant ook wel getypeerd als 'held van Mien met de bloemetjesjurk'. Maar goed, het was voor een groot gedeelte natuurlijk zijn eigen schuld. In de Volkskrant van 26 juni verklaarde Erik Laken, voorzitter van het bestuur van LN, dat Herben in het sollicitatiegesprek Pim Fortuyn beschuldigde van drugsgebruik om een plek op de kandidatenlijst te bemachtigen. Dit is natuurlijk geen frisse manier van solliciteren. Herben zelf ontkent het overigens ten stelligste. En omdat het nogal rommelde binnen de LPF, een fase waar schijnbaar iedere nieuwe partij in het begin doorheen moet, prijkte er iedere dag weer een nieuwe veelzeggende kop op de voorpagina: "Crisis in LPF door gebrek aan openheid", "Machtstrijd binnen LPF", "Oprichters LPF doen couppoging", "Herben haalt uit naar gefrusteerde baantjesjagers" en ga zo maar door. De Volkskrant vond blijkbaar stof genoeg om over uit te wijden, maar voor Herben was op een gegeven moment de maat vol.

In een ingezonden brief aan de Volkskrant van 28 juni liet hij weten zich niet te laten intimideren door roddels en complotten. "Eerst moest Pim Fortuyn weg en nu kennelijk ik. De onjuistheid van de complottheorie van LN is voor iedere serieuze journalist te achterhalen." Herben stond niet alleen in zijn kritiek. Diezelfde dag verscheen een andere ingezonden brief van een zekere J. Bertram uit Amstelveen, die overigens duidelijk maakte geen LPF-aanhanger of –stemmer te zijn. Hij zegt zeer geschokt te zijn over het onfatsoen van de Volkskrant: "Ik erger mij al langer aan het feit dat de Volkskrant nauwelijks nog onderscheid maakt tussen feit en opinie. De kwaliteit van goede journalistiek is soms ver te zoeken."

Dat deze kritiek de Volkskrant niet onberoerd liet bleek uit zijn redactioneel van 4 juli: "Het is goed dat de rol van de pers in het snel veranderende media- en maatschappelijke klimaat ter discussie wordt gesteld. Meer journalistieke zelfreflectie en een grotere bereidheid tot het accepteren van kritiek zijn voorwaarden voor een zinnig discours over media-ethiek. Dit is het belang van de vrije pers. Want als de journalistiek haar macht te ruimhartig en onverantwoord benut, dreigt het ultieme gevaar van overheidstoezicht waarbij pogingen om de uitingsvrijheid te beknotten niet denkbeeldig zijn."

De Volkskrant scheen met dit inzicht de toekomst te hebben voorspeld, want dankzij de gevoerde 'hetze' tegen Herben was de ontevredenheid van de LPF over de verslaggeving van de dagbladen en de televisie alleen maar gegroeid. Met name het NOS journaal en Den Haag Vandaag berichtten volgens de LPF verre van objectief. De LPF kwam daarom met een voorstel: de publieke omroep onder toezicht stellen van een onafhankelijke commissie. Als toelichting gaf Herben: "Dan kunnen wij het mediabeleid schrijven en die commissie laten controleren of de omroepen zich daaraan houden".

Je kunt je afvragen waarom Herben deze 'onafhankelijke commissie' nodig heeft om objectiviteit en klaarblijkelijk positievere berichtgeving over zichzelf en zijn LPF te bewerkstelligen. Je vraagt je af waarom hij niet gewoon naar de rechter stapt wanneer hij onterecht beschuldigd wordt. Dat doet iedere publieke figuur die in zijn recht staat. Nee, de LPF gelooft liever in overheidscontrole en toezicht: "Natuurlijk beseffen wij ook dat de pers onafhankelijk moet kunnen zijn, maar dat moeten zij dan wel waarmaken." Hoe zij dit kunnen 'waarmaken' met een commissie in de rug die controleert of de feiten wel 'objectief' genoeg zijn is voor mij alleen een vraag.

 

PIM EN DE ANDEREN: DEMONISERING

"Ik gebruik het woord als wapen. Ik veroordeel elk geweld"
(Pim Fortuyn in de Volkskrant van 9 februari 2002)

Opeens vond Fortuyn het niet leuk meer. Hij werd gedemoniseerd. Hijzelf gebruikte het woord alleen als wapen. En toen had opeens heel Nederland het over demoniseren. Oordeel zelf.

Pim over anderen:

Over minister Jorritsma (Elsevier, 4 augustus 2002):
"Onbeschaamd toont zij haar ongemeubileerde bovenkamer"

Over VVD- fractievoorzitter Dijkstal (Rotterdams Dagblad, 29 augustus 2001):
"dat leeghoofd"

Over minister Borst van Volksgezondheid (tv-programma Business Class, 23 december 2001):
"Onze dolende minister van de wachtlijsten, die in haar eentje een groter gevaar vormt voor de Nederlandse volksgezondheid dan Osama bin Laden."

Over Paul Rosenmöller (in het Rotterdams Dagblad, 26 maart 2002):
"Hij is een ex-communist. Het gedachtegoed van extreem-links is levensgevaarlijk voor Nederland."

Over Ad Melkert (HP/De Tijd, 26 maart 2002):
"Afschuwelijk. Die man liegt."

Over Madeleine Albright, de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken (Wordt Vervolgd, april 2002):
"een oorlogszuchtig wijf"

Over Premier Kok (De Standaard, 7 mei 2002):
"een chagrijn"

Over de Britse premier Tony Blair (Wordt Vervolgd, april 2002):
"een gevaarlijk man met ethische bedoelingen"

Over gereformeerden (de Volkskrant, 9 februari 2002):
"Gereformeerden liegen altijd"

Anderen over Pim Fortuyn:

VVD fractieleider Hans Dijkstal (VVD partij-bijeenkomst van 9 februari 2002):
"Hij lijkt op een combinatie van Janmaat en Dewinter die zich keert tegen het verbod op discriminatie"

Bas Eenhoorn, voorzitter van de VVD (Algemeen Dagblad, 7 februari 2002):
"Mij viel op dat die omschrijving [van het type Mussolini] precies past op de leider van Leefbaar Nederland"

Willem Breedveld (Trouw, 14 februari 2002):
"Daarmee maakt hij in een klap duidelijk dat we met een wildplasser van doen hebben, iemand wiens blaas in de loop der jaren zo zwaar onder druk is komen te staan met residuen van zijn troebele geest dat alleen wild om zich heen plassen verlichting kon bieden"

Marcel van Dam (de Volkskrant, 14 februari 2002):
"Voor een extremist als Fortuyn is er in het gematigde Nederland geen absolute overwinning weggelegd. Maar op weg naar de ondergang kan hij onnoemelijk veel schade aanrichten"

Bart Tromp (Het Parool, 14 maart 2002):
"Aan democratie heeft onze Madurodam-Mussolini een broertje dood"

Frits Bolkestein (VVD partij-bijeenkomst op 1 mei 2002):
"Ziet u hem staan naast Schröder, Chirac en Blair? Als dat zich werkelijk zou voordoen – en God verhoede dat – dan slaat Nederland een pleefiguur in Europa"

Psychotherapeute Iki Halberstadt-Freud (De Groene Amsterdammer, 16 maart 2002):
"Verder vertoont hij psychopathische trekjes"



Terug