De virtuele diskussies van Herfkens

door Kees Stad

(Anti-)Globalisering begint hip te worden. Grote commerciële uitgeverijen en media zien er plotseling brood in. Nadat de pogingen om de harnekkige demonstranten tegen neoliberale globalisering voor geestelijk onwaardig te verklaren, enigszins opgegeven zijn, wordt er tegenwoordig ook door machthebbers en ondernemers in toenemende mate gedaan of er over en met hen gediscussieerd wordt. In veel gevallen wordt hiervoor de veilige vorm van een 'discussiewebsite' gekozen. Als er een belangrijke top nadert, spruiten plotseling de websites de grond uit, vaak op instigatie van een ministerie of een semi-overheidsfonds als de NCDO. Als afronding wordt dan soms nog wel een 'levend' evenement gehouden, maar uiteraard zorgvuldig geregisseerd. Premier Verhofstadt deed dit aan de vooravond van de Eurotop zelfs een gehele dag aan de universiteit van Gent en onze minister van Ontwikkelingssamenwerking Eveline Herfkens wilde niet achterblijven. Ze gaf opdracht tot de discussiewebsite "handelskansenvoorarmen.nl", schreef er een startstuk op met de gebruikelijke riedel dat vrijhandel zo goed zal zijn voor de hele maar vooral derde wereld en liet Felix Meritis afhuren voor een 'debat' onder leiding van een Vrij Nederlandjournalist.

Dit alles moest in het kader van de WTO-conferentie in Doha gezien worden, want daar ging het voornamelijk over. Zoals bekend verdedigt Herfkens het Europese/Nederlandse beleid (liberalisering voor alles) fervent. Op zich is het al opmerkelijk dat vooral zij dit doet - en niet de mannetjes van Economische Zaken die in feite de leiding hebben als het om handel en WTO-aangelegenheden gaat, maar die uiteraard verdacht kunnen worden van te joviale banden met het bedrijfsleven. Maar daarnaast was ook de vorm waarin een en ander gebeurde ontluisterend. Zo bleek Herfkens in Felix Meritis verordonneerd te hebben dat de oorspronkelijke setting van discussie met een aantal Nederlandse critici (die ook voor reacties op de website gevraagd waren) geschrapt moest worden. In plaats daarvan zat ze op het podium met een Britse (coming star Noreena Hertz, die daarna uitgebreid in VN aan het woord kwam) en een Sri Lankaanse deskundige (Manshoob Murshed). Die kwamen weliswaar met goede bijdragen, maar konden Herfkens uiteraard moeilijk aanvallen op haar Nederlandse praktijk, aangezien ze daar niet veel over wisten.

Van een debat kwam verder sowieso weinig, aangezien Herfkens voortdurend aan het woord wilde zijn, op elke lichtelijk kritische benadering reageerde door al haar stekels op te zetten en plotseling de zaal bleek te moeten verlaten omdat ze het vliegtuig naar Ghana moest nemen... Je zou toch zeggen dat als je een debat wilt, je dat dan ook wel kunt plannen op een dag dat je daar gewoon de tijd voor hebt.

Eerder haalde ze dezelfde grap uit bij een debat over "armoede en grondstoffen" in de Rode Hoed. Ze vuurde eerst een monoloog af en toen er gediscussieerd moest worden, stampte ze weer naar buiten omdat "haar chauffeur op haar zat te wachten". In de NRC en het Parool konden we even later trouwens lezen hoe het haar in Ghana verging. Ze bleek ook daar op dezelfde manier rondgestampt te hebben, hetgeen een Ghanese (in de NRC van 8 december 2001) hardop deed wensen dat "that bitch minister" malaria zou krijgen.
In het tv-programma Spijkers met Koppen werd de minister laatst vernietigend neergezet door een comedienne, die met voortdurend voor het hoofd klappend haarwerk zat te beweren dat ze in haar eentje de hele wereld van toekomst aan het voorzien was. We zouden haast gaan terugverlangen naar Jan Pronk...



Terug