Wapenstilstand voor oorlogstegenstanders?

Door Kees Stad

EXTRA! 2 november 2001. De verslaggeving van de eerste manifestatie tegen de oorlog in Afghanistan (op 30 september) was een toonbeeld van haat tegen dissidenten (zie Extra! # 1). Vergelijkend onderzoek leert ons dat de berichtgeving over de demonstratie op 20 oktober een stuk rustiger en neutraler was. Veel kranten boden een foto van demonstranten, met een tamelijk beschrijvend artikel als verlengstuk.

De Volkskrant, die de dag dat de oorlog tegen Afghanistan begon, opende met de historische kop 'Goed dat er gebombardeerd wordt' zette de lijn echter voortvarend voort en kwam weer met een schaamteloos schamper stuk onder de kop "Funshoppers lopen met boog om demonstranten heen". Wederom werd in het verslag een denigrerende opsomming gegeven van de organisaties die de basis van de manifestatie vormden. Wat de beschrijving van het programma op de Dam betreft beperkte de anonieme schrijver zich tot het aanhalen van "zelfs" een Amerikaanse protestzanger met baard en gitaar die "een nieuw couplet aan een stokoud lied leek te hebben geplakt". Om het stuk te vervolgen met de constatering dat het winkelend publiek met een "grote boog om hun antikapitalistische landgenoten heenliep". Wederom geen woord over het feit dat er tienduizend mensen demonstreerden, dat de demonstratie een zeer veelkleurig publiek had getrokken en dat er in het programma bijvoorbeeld drie verschillende vertegenwoordigers van de Afghaanse gemeenschap in Nederland spraken, onder wie jongeren met hartverscheurende gedichten.

De NRC, die als enige krant in Nederland tamelijk goed bericht heeft over de achtergronden van de oorlog, beperkte het verslag tot een foto-met-onderschrift. Het venijn kwam een week later op zaterdag in de vorm van een uitgebreide column van Elsbeth Etty. Etty, die haar handwerk geleerd heeft in de CPN, sloeg wild om zich heen met het stuk "lichtvaardige oordelen". Eerst constateert ze dat er "van enige serieuze oppositie tegen het Amerikaans-Britse militaire optreden ter bestrijding van het internationale terrorisme in Nederland geen sprake" zou zijn. Om te vervolgen met de observatie: "Er zijn twee demonstraties geweest met een sterk folkloristische inslag ('geen bommen maar blommen'). De demonstranten, aangevoerd door de SP die er een politiek slaatje uit wil slaan, stelden volgens een verslag in Trouw de Amerikaanse president Bush, de Israelische premier Sharon en de terroristenleider Bin Laden op één lijn. Als deze waarneming juist is, getuigen de demonstranten van zoveel politiek onbenul dat zij zich daarmee diskwalificeren als deelnemers aan welke serieuze gedachtenwisseling dan ook". Tot zover de thought-police-bijdrage van Elsbeth Etty. Een waar kunststuk om in de inleiding van een stuk eerst te constateren dat er geen "serieuze oppositie" bestaat en vervolgens tienduizend mensen die dat nu juist wel zijn in een pennestreek als onwaardig voor een "serieuze gedachtenwisseling" te diskwalificeren.

Gelukkig hoeven we ons niet door dit soort spierballenjournalistiek te laten intimideren en krijgt ze al onbedoeld weerwoord in haar eigen krant op dezelfde dag in de vorm van een stuk serieuzere bijdragen van columnisten als Bas Heijne of het interessante stuk van Ulrich Beck dat stelt dat staten onder deze omstandigheden de keuze hebben tussen een kosmopolitische oriëntatie of terugkeer naar de heilloze nationalistische reflexen. Voor het overige zijn we helaas voornamelijk overgeleverd aan op de wereldcrisis-emaillijst doorgepompte bijdragen uit andere landen (Pilger, Fisk, Roy, Chomsky etc.)



Terug